NIVÎSÊN Bexşî GÜNAY

Di rêça Tawis-î Melek´de (1)

Pisîk çima nankor e?

Tawıs-i Melek´ın izinde (1)

weşan; 02.12.2006

Êzidilik inancı hakkında bilen de bilmeyen de bu güne kadar yığınla söz söyledi. Bazıları kendi uydurduklarını öne sürerek, Êzidilik inancının Maaviya- nın oğlu Yezid´de yani ameviliğe bağlı bir inancmış gibi sundu, bazıları gerçekte hiç olmayanları olmuş gibi göstermeye çalıştı.

Bugünde"Êzidiler Kürt mü, değilmi?"sorusuyla Êzidi toplumunu kendilerıne tartışma konusu yaptilar. Daha önceleride aynısını yaptılar. Gün oldu "Êzidilik inancını Şîxadî El Hakarî ( bin Misafiir olarakta biliniyor) den sonra yayan bir inanç, bazende Şîxadî El Hakarî´den öncesi belli olmayan bir inanç, " şeklinde tartışıldı. Êzidilerin“ kötülüğe tapanlar olduğunu, "Mum söndürdüğü, anne, bacı kardeş tanımadıkları" gibi insan mantığına asla sığmayan uydurma sözcüklerle Êzidi toplumu aşağılandı, "Êzidilerin kestiği yenmez" denilerek insanlar arasına sınırlar çizildi,“ düşmanlık körüklendi "Êzidileri katletmek cayizdir denildi. ve diyenler ilgi gördü ve göklere çıkarıldı. Bazi siyasi odaklar tarafıindan özel olarak Êzidileri katletme eylemleri organize edildi. Ve şimdiye kadar 72 kanlı ferman değil 1072 kanlı ferman yaşadı Êzidi toplumu.

Ama gerçekler hep saptırıldı, ve adeta Êzidilik inancını kötülemek için ellerinden geleni yaptılar. Bu yapılanlara bilinçli veya bilinçsiz Êzidi toplumuna mensup kişilerde, bazen katliamlarda aktif rol alarak bazende ajanlık yaparak yer aldılar. Malesef bu günde hala bu yaratıklar Êzîdî toplumun îçînde vardır. Kandinilerini Êzîdî toplumun önderi ve aydınları olduklarını idia edenlerin yanında Êzîdî sözcüğü halen tabudur.

Ve hala bazılar ezî, bazılarıda ezdî diyor. ilginçi ise, onların yazıları ve sözleri içerisinde "Mala Êzîdîya" sözü geçtîğî zaman bu kişiler "mala ezîya veya mala ezdîya demîyorlar"Mala Êzîdîya" diyorlar. yezidi, ezi veya ezdi sözcükleri, Êzîdîlîk inancına kin ve nefret kusanların isteği doğrultusunda söylenmektedir. Êzidi toplumu için birşeyler yapmak isteyenlerin hep şartları olmuştur oda Êzidi toplumun, onların istediği gibi olmasıdır. Yani Êzîdî toplumuna Êzidi gözüyle bakanlar ve bu görüşle Êzidi toplumuna yanaşanlar. Kürd ve Kürdistan dusmanı ilan edilmektedir.

kendini Kürt ve Kürdistan´in önderi ve yurtseverim diye geçınenlere bir kaç sorum olacak. Êzîdî sözcüğünü neden bukadar tehlikeli görüyorsunuz? Êzidilik inancı kime hizmet ediyor Arap, Acem veya Türk´e mı? Êzidilerin Qawl ve beytleri hangi dille söyleniyor, Arapça, Farsça veya Türkçe mi? Êzidi toplumu hangi sebeplerden dolayi bu kadar kanlı kanliamları yaşadi? ben gerçegî söylüyorum bu kişilerin Kürt halkina olan samimiyetlerinden kuşku duyuyorum. (sözüm Avrupa´dakiler içindir)

Yaşadıkları katliamlardan dolayı kitalara yayılan Êzidiler. Türkiye, Süriye, Irak, Iran dört parçaya ülkeri bölünen ve eski sovyetler birliğinde dağınık bir şekilde yaşayan ve 3,5 milliyondan fazla bir nüfusu olusturan bu insanlar neden yüzyillar boyunca horlandı, aşağılandı, toplum dışına itilmeye çalışıldı? Ve neden Êzidiler kendi aralarında gerçek anlamda bir birliğe ulaşamadılar? Tarih boyunca Êzîdî toplumunun gerçek bir birliği korumasına engel olanlar kimlerdir? Êzidi toplumunun asırlardır koynunda beslediği ve hala beslenen yılanlar kimlerdir? Êzidi toplumun gururu gerçekten yok denecek dereceye mi düşmüş? artik yeter demenin zamanı gelmedimi?

Bu gün yazılı ve görsel basına baktığımızda Êzidiliği anlatan, ya da anlattığını ileri süren yüzlerce kitap görebiliyoruz. Ama bilinen gerçek; bütün sorulara net bir şekilde yanıt verebilecek, herkesin ortak kitabı haline gelebilecek bir kaynağın bulunmadığıdır. İşin ilginç tarafı, Êzidi toplumuna mensup kişi veya kurumların Êzidilik inancıyla ilgili yazdıklarının kaynağını, Êzidilik inancının temelini oluşturan Qawller, Qawlbêjler ve Êzilik inancına bağlı kaynaklar değilde, Êzidilik inancını kötülemek için birbirleriyle yarışanları kaynak olarak göstermişler.

Eğitimsiz, kendini geliştirmemiş, kulaktan duyduklarıyla yol göstermeye çalışan bazı çevrelerin, ardından giden insanların bir çoğu tutuculaştı ve Êzidilik inancını kendi rayından çıkardılar, Êzidilik inancının temelini oluşturan ögeleri hiçe sayarak, katı kurallı bir inanç şekline sokmuşlar (veya sokulmaya çalişmaktalar).

Kimi "Êzidilik bir dindir" dedi, kimi "Êzidilik bir felsefedir" dedi, kimi “Êzidiller bir halktır diye karşı çıktı.

Êzidi toplumun ilerigelenleri aralarındaki ayrılıklar toplumun ayrı odaklara yönelmesinde önemli bir etken oldu. Kurumlaşmalar da daha çok politik ve şahsi kurumlaşma biçimine büründü. Bu nedenle özü "Aşti", sözü "mirovahî" olan bir inancın duyarsızlık ve katı kuralların içinde neredeyse boğulur hale getirildi. Oysa Êzidilikte, çıralar (mumlar) söndürülmez çiralar yakılır.bunun en güzel örneği Şîlan gecesidir. Êzidilik inancında Anne ve Bacının kutsallığı Êzidilik inancının temelini oluşturan Qewller´de uzun uzun anlatılmaktadır.

Bütün bunlar ve değişik bir çok nedenden dolayı, Êzidi toplumuna mensup biri olarak, istedim ki; Êzidilik inancını, kurumlarıyla, yönetimiyle, görenek ve gelenekleriyle, ibadeti, yakarışı ile gerçek kaynaklardan (Êzidilik inancının ileri gelenleri, Qawlleri ve kutsal kitablarından) siz değerli okurlarımıza sunmak.

Konunun güncelliği nedeniyle Êzidiliğ´i yani gerçek Êzidiliğ´i, okurlarımıza tanıtmak istedim. Bu amaçla Êzidi toplumu içinde Qawlbejler olarak bilinen kişiler, Êzidilik inancı içinde büyük bir yere sahip olan ve Êzidi toplumunun önderi olarak bilinen Mir ailesinin ileri gelenleri, Pîr, Qewal, Şeyh ve Peşimam´ın düşüncelerini almaya çalıştım.

Yazımın ikinci bölümünde, ilk olarak Êzidilik inancının, reformisti Misafirin oğlu Şîxadî El Hakarî´nin öncesine gitmeye çalışacağım. Takiben, Êzidilik inancının Zerdüştlükle ne kadar bağlantılı olduğunu siz değerli okurların bilgisine sunacağım,ve diğer bölümlerde Êzidilik inancının Mitraizım yani (Şemsanîzim=güneşe tapanlar ile bağlantısından örnekler sunmaya çalişacağım.

devam edecek....!